Plakat wystawy Aktorzy, lalki i gra cieni. Teatr w Chinach i Japonii

WYSTAWA

Aktorzy, lalki i gra cieni. Teatr w Chinach i Japonii

wernisaż:  
29.09.2015 g. 18
czas trwania:  
30.09.2015 - 06.03.2016
przestrzeń wystawiennicza:  

Kurtor wystawy:  
Małgorzata Martini
Aranżacja:  
Lataladesign Dagmara Latała, Jacek Paździor

O wystawie

Uprzejmie przypominamy że wystawa trwa do 6 marca 2016 r.

Od 30 września  b.r. w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha prezentowana będzie wystawa Aktorzy, lalki i gra cieni. Teatr w Chinach i Japonii. Jest to próba ukazania dalekowschodniego teatru w najważniejszych krajach Azji – Chinach i Japonii. Uzupełnieniem wystawy i komentarzem do niej będzie międzynarodowa konferencja East Asian Theatres: Traditions – Inspirations – European/Polish Contexts (20–22 października) przygotowana we współpracy z Polskim Instytutem Studiów nad Sztuką Świata oraz Muzeum Azji i Pacyfiku.

Na wystawie prezentowane będą maski, stroje do rozmaitych widowisk, rekwizyty, instrumenty muzyczne, a także makijaż sceniczny oraz portrety aktorów. Sceny ukazujące poszczególne widowiska pojawią się na drzeworytach i malowidłach – jest to zapis konwencji i środków wyrazu danego gatunku scenicznego.

Zaprezentowane obiekty będą się odnosić do opery pekińskiej – efektownego, symbolicznego teatru klasycznego, którego wątki pojawiają się również w teatrach lalkowych, między innymi w słynnym chińskim teatrze cieni, wykorzystującym płaskie, wycinane w skórze ażurowe postacie. Z japońskich tradycji teatralnych chcemy sięgnąć do no – jednej z ulubionych form rozrywki samurajów – dramatu japońskiego wywodzącego się z ceremonialnych misteriów towarzyszących świętom religii shintō, koncentrującego się głównie na walce dobra ze złem. W teatrze no odtwórcy głównych ról występują w maskach, a typ postaci określany jest przez bogato zdobione, kolorowe kostiumy. Między spektaklami no grywane bywają farsy kyōgen.

W mieszczańskim teatrze kabuki aktorzy – w efektownych strojach i z wyszukanym makijażem – w ekspresyjny sposób prezentują historie oparte na wydarzeniach historycznych lub współcześnie dziejących się w mieście. Teatr bunraku (ningyō-jōruri) przedstawia podobne sztuki co kabuki, wykorzystując lalki poruszane przez animatorów. Towarzyszy temu opowieść kantora-narratora i akompaniament muzyka grającego na samisenie.

Na wystawie zobaczyć będzie można szereg form teatralnych i ich rozmaite aspekty. Rozwój kulturowy w Chinach i w Japonii przebiegał w odmienny, niezwykle bogaty i zróżnicowany sposób, lecz niewątpliwie wspólną cechą dla tych różnych tradycji było to, że widowiska nie tylko stanowiły połączenie słowa, tańca czy akrobatyki i muzyki, ale też kładły ogromny nacisk na efektowność i prezentację tematu w sposób jak najbardziej atrakcyjny dla widza (nieraz przy wykorzystaniu wymyślnych urządzeń i rozmaitych zabiegów). Osnową widowisk były kwestie moralne lub religijne. Prezentowano tym samym całą gamę ludzkich emocji, od trapiących zwykłych ludzi po dylematy dotyczące wierności i zdrady wybitnych postaci w kraju. Przedstawienia obfitowały w wątki miłosne, spory i intrygi, a to potęgowało napięcie i powodowało – fascynujące publiczność – zaskakujące zwroty akcji.

Wszystkie te gatunki teatralne zawsze przyciągały uwagę publiczności. Magiczna wręcz doskonałość we wszystkich szczegółach podziwiana jest do dziś. Spodziewamy się, że widzowie odnajdą tę doskonałość również na naszej wystawie.

Eksponaty, które będą prezentowane, pochodzą z muzeów, instytucji kultury, a także ze zbiorów prywatnych.

Zobacz przykładowe prace

Zdjęcie eksponatu: SōeiŌgura                                                                                                                              Maska aktora teatru nō:  Ko-omote; typ księżyc - twarz młodej kobiety.   
2. poł. XX w., drewno cyprysowe, malowane
Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Zdjęcie eksponatu: Kostium teatralny wojownika
Dynastia Qing (XIX/XX w.)
Jedwab, złota nić, haft, szkło, lusterka
Muzeum Narodowe w Krakowie, depozyt w Muzeum Manggha
Zdjęcie eksponatu: Niu Gao  - generał w sztuce Caixiuqi  
Wycinana malowana bibułka; 2. poł. XX w.
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Zdjęcie eksponatu: Utagawa Toyokuni (1769-1825)
Scena ze sztuki Gozen gakari sumō Soga wystawionej w 1793 w teatrze kabuki Kawarazaki-za
drzeworyt barwny 
Muzeum Okręgowe w Toruniu