Wystawa

Kolekcja. Utamaro, Hiroshige, Weiss

17.01.2019 - 31.03.2019

Kurator: dr Anna Król Współpraca: Monika Pawłowska
Utamaro Kitagawa (1753―1806) – przedstawiciel złotego okresu drzeworytu ukiyoe, najwybitniejszy twórca bijinga – wizerunków pięknych kobiet, mistrz kobiecego portretu. Stworzył ideał japońskiej kobiety, przede wszystkim kurtyzany, prostytutki podniesionej do rangi bogini. To Europejczyków zachwycało, choć oczywiście miało niewiele wspólnego z realiami osiemnastowiecznej Japonii. Fascynacja Utamarem w XIX wieku wynikała też z tego, że podsunął on europejskim artystom zupełnie nowy sposób podpatrywania rzeczywistości.

Z jego twórczością wiąże się najczęściej takie określenia jak: ulotne, nieuchwytne, tajemnicze i zmysłowe piękno. Utamaro to artysta tajemniczy, o którym niewiele wiadomo. Utamaro jest artystą japońskim bodaj najlepiej znanym w Europie i na świecie, rozpoznawalny pomimo różnic kulturowych.

Hiroshige (1791–1858), obok Utamara i Hokusaia, należy do największych artystów ukiyoe, tych którzy decydująco wpłynęli na sztukę zachodnią XIX i XX wieku. Obok drzeworytu zajmował się malarstwem, interesowały go różne szkoły japońskie: Yamato-e, Kanō, Shijō, nanga, a także sztuka zachodnia; szczególnie fascynowała go perspektywa nowożytna, która w zasadniczy sposób wzbogaciła jego dzieła.

Co prawda Hiroshige pochodził z rodziny samurajskiej, jednakże identyfikował się z mieszczańską kulturą Edo, stąd też z łatwością przedstawiał jej charakterystyczne elementy, ukazując wizerunki pięknych kobiet, portrety aktorskie, sceny teatralne. Niemniej zasłynął przede wszystkim jako twórca serii krajobrazowych takich jak: Pięćdziesiąt trzy stacje na gościńcu Tōkaidō, Osiem widoków prowincji Ōmi, Sto widoków słynnych miejsc w Edo. W mistrzowski sposób przedstawiał pejzaż w różnych porach roku i dnia, w zmiennych efektach pogody. Stosował nowatorskie chwyty kompozycyjne, niekonwencjonalne rozwiązania przestrzeni, oryginalny sposób kadrowania fragmentów rzeczywistości. Te naturalistyczne, a zarazem nastrojowe grafiki tworzą niezwykłą i przejmującą wizję Japonii. Znanych jest około dziesięciu tysięcy jego dzieł.

Hiroshige wykonał także około pięciuset drzeworytów typu kachōga, pierwsze powstały na początku lat trzydziestych XIX wieku. Te brawurowe studia wynikające z niezwykłej umiejętności podpatrywania nieuchwytnych wręcz zjawisk natury stawiają widza w szczególnej sytuacji – jako części przedstawionego świata.

Wojciech Weiss (1875–1950), jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Młodej Polski i polskiego japonizmu, nazywany „krakowskim Japończykiem”, od początku twórczości uważnie i wrażliwie obserwował naturę, notując rozmaite jej przejawy, zgodnie z rytmem czterech pór roku. Na niewielkich kawałkach płótna i kartkach papieru szkicował i malował kwiaty i ptaki – polne i ogrodowe – warzywa i owoce. Tworzył rodzaj zielnika, w którym umieszczał precyzyjne, niemal botaniczne przedstawienia ulubionych roślin. Należą do nich nasturcje, irysy i lilie wodne, ze względu na swoją dekoracyjną formę, słoneczniki – kwitnące, owocujące i usychające, a także podbiał i makówki. Wiele tych przedstawień emanuje smutkiem, refleksją nad przemijaniem. Muzeum Manggha od 2005 roku tworzy kolekcję polskiego japonizmu, dzieł inspirowanych sztuką japońską. Prezentowane dzieła  stanowią część tej unikatowej kolekcji, jedynej tego typu w Polsce.

PATRONAT HONOROWY

KONSUL HONOROWY JAPONII
W KRAKOWIE

NEWSLETTER
!Wypełnij to pole
!Wypełnij to pole