6 marca 2026 roku obchodzimy setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy, wybitnego reżysera filmowego i teatralnego, pomysłodawcy i fundatora Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, senatora I kadencji, rysownika, laureata Nagrody Kioto oraz nagrody amerykańskiej Akademii Filmowej za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kinematografii.
O Andrzeju Wajdzie przygotowano wiele wystaw. On sam często wybierał tę formę wypowiedzi, obok książek i filmów dokumentalnych, by w nieco szerszej perspektywie ukazać swoją twórczość. Jednak po raz pierwszy w ten sposób wypowie się o nim jego żona Krystyna Zachwatowicz-Wajda, która poprzez wybrane przez siebie fotografie, cytaty, notatki i szkice robocze przedstawi sylwetkę reżysera.
Ekspozycja nie będzie miała charakteru chronologicznej, linearnej biografii. Poruszy raczej wybrane aspekty z życia Wajdy, takie jak doświadczenie z czasów drugiej wojny światowej, wpływ wojny na filmowca w pierwszej fazie jego twórczości, fascynacja malarstwem i przyjaźń z wybitnymi twórcami (Andrzej Wróblewski, Józef Czapski), okres społecznego buntu z okresu „karnawału Solidarności” i polityczne reperkusje związane z wprowadzeniem w Polsce stanu wojennego, kulturalne i obywatelskie zaangażowanie reżysera na przykładzie takich przedsięwzięć jak Zespół Filmowy „X”, Mistrzowska Szkoła Andrzeja Wajdy czy Pawilon Wyspiańskiego.
Osobna część wystawy zostanie poświęcona japońskim wątkom w biografii Andrzeja Wajdy. Tutaj motywem przewodnim będą dzieła japońskich mistrzów ukiyo-e oraz szkice samego reżysera tworzone w czasie jego licznych podróży do Japonii, które Wajda odbywał na przestrzeni ponad 25 lat. Fascynacja Japonią rozpoczęła się u artysty w 1944 roku, kiedy to odwiedził w Sukiennicach przygotowaną przez władze okupacyjne wystawę, zorganizowaną na cześć azjatyckiego sojusznika Niemców. To wtedy, w tych niesprzyjających okolicznościach, młody Wajda mógł po raz pierwszy zetknąć się z takimi nazwiskami jak Hiroshige, Utamaro czy Hokusai. Pewną klamrą wieńczącą ten długi okres wypełniony licznymi podróżami i zawiązywaniem przyjaźni było powstanie – dokładnie pięć dekad później – Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (dziś Muzeum), funkcjonujące wówczas jeszcze jako oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
Wystawa Wajda. W stulecie urodzin nie opowie o każdym dziele filmowym czy teatralnym Wajdy. Jego biografia jest zbyt wielowątkowa, a on sam był zbyt wielowymiarową postacią, by było to możliwe. Będzie to subiektywna wypowiedź Krystyny Zachwatowicz-Wajdy o jej zmarłym przed dziesięciu laty mężu. Prywatna opowieść za pomocą słów i rysunków, które artysta pozostawił nam w swoim archiwum.
