4.04 muzeum czynne 10.00–14.00 | 5.04 nieczynne | 6.04 czynne 10.00–18.00

TAEMA. Teatr nō i widowisko lalkowe w stylu bun’ya

Muzeum Manggha wraz z Japan Foundation zaprasza serdecznie na niepowtarzalne widowisko teatralne zatytułowane Taema, które odbędzie się 16 i 17 października w godzinach 19.00–20.30. Spektakl poprzedzi wystąpienie wprowadzające w te tradycyjne sztuki teatralne, które poprowadzi Estera Żeromska – profesor tytularna w zakresie japonistyki, kierownik Zakładu Japonistyki (w latach 2007–2024), Katedry Orientalistyki (w latach 2008–2020), Instytutu Orientalistyki (w latach 2020–2024) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, specjalizująca się w literaturoznawstwie japońskim, szczególnie historii teatru japońskiego.

BILETY
Normalny – 70 zł, ulgowy – 50 zł
Kup bilet online

Program spektaklu Taema składa się z trzech sztuk : Taema (Świątynia Taema), Hagoromo (Szata z piór), Naniwa (Stolica Naniwa) oraz poprzedzających ich wykonanie dwóch rytualnych, modlitewnych tańców: okina i sanbasō, mających moc oczyszczającą nasze serca, umysły i przestrzeń – scenę, na której pojawiają się postaci rzeczywiste i nierealne.

Wszystkie sztuki należą do repertuaru japońskiego teatru . Świątynia Taema przenosi nas w krąg buddyjskich asocjacji – do legendy o księżniczce Chūjō, dla której w ciągu jednej nocy utkano mandalę – symbol harmonii i spójności wszechświata. Szata z piór przynosi ukojenie, ponieważ Niebianka odzyskuje skradzioną jej przez rybaka szatę, dzięki czemu, pełna wdzięczności, może powrócić do swojej niebiańskiej krainy. Stolica Naniwa natomiast to pean na cześć panującego w IV wieku cesarza Nintoku, władcy, którego rządy przyniosły Japonii pokój i dobrobyt.

Wyjątkowość spektaklu Taema polega na nietypowym połączeniu dwóch japońskich konwencji teatralnych: teatru oraz widowiska lalkowego w stylu bun’ya. Na scenie dochodzi bowiem do niekonwencjonalnego spotkania wybitnych aktorów z zespołu Tessenkai (Kanji Shimizu, Takao Nishimura) z dwoma animatorami lalek bun’ya z zespołu Saruhachi-za (Hachirobē Nishihashi, Yashima Hori). Większość artystów wielokrotnie występowała w Polsce. Tym razem swoim spektaklem wyrażają oni nadzieję na rychły pokój na świecie.

ARTYŚCI

Kanji Shimizu (ur. 1953)
清水 寛二

Aktor (shite), reżyser, absolwent Wydziału Edukacji Uniwersytetu Waseda, uczeń wybitnych aktorów nō: Nobuyukiego Yamamota (1938–2024), Hisao Kanze (1925–1978), Tetsunojo Kanze VIII (1931–2000) i Tetsunojo IX (ur. 1956); członek (od 1975) i jeden z wicedyrektorów Stowarzyszenia Teatru Nō Tessenkai (od 2012), wykładowca na dwóch prestiżowych uczelniach artystycznych (Uniwersytet Sztuk Pięknych Prefektury Okinawa – w latach 2005–2015; Tokijski Uniwersytet Sztuk Pięknych), współzałożyciel (wraz z Nishimurą Takao; 1991) Hibiki no Kai (Stowarzyszenie Echa).

Jako aktor występuje w klasycznym repertuarze teatru oraz we współczesnych sztukach (shinsaku-nō) autorstwa Tady Tomio (1934–2010), które również reżyseruje (Isseki Sennin – Pustelnik Isseki; Okinawa zangetsu-ki – Poranny księżyc nad Okinawą; Nagasaki Seibo – Matka Boska z Nagasaki). W 2019 roku opera Matka Boska z Nagasaki w reżyserii Kanjego Shimizu odniosła sukces w kilku europejskich miastach, podobnie jak Studnia Jakuba Leopolda Dietharda w Wiedniu.

Kanji Shimizu odnajduje się we współczesnym teatrze i tańcu w stylu zachodnim czy w okinawskim tańcu kumi-odori (dosł. taniec łączony). Współpracował z chińską operą Kunqu (inaczej Kunju 昆剧) i z artystami starożytnego widowiska indyjskiego Kutiyattam (język malajalam: dosł. połączone aktorstwo) o tysiącletniej tradycji. Od 2014 roku do chwili obecnej współpracuje z animatorem lalek Hachirobē Nishihashim, realizując z nim niekonwencjonalne przedstawienia łączące różne tradycje teatralne i muzyczne, zwłaszcza teatru i teatru lalkowego.

Takao Nishimura (ur. 1953, Ojiya, prefektura Niigata; mieszka w tokijskiej dzielnicy Itabashi)
西村 高夫

Znany w Japonii i na świecie aktor (shite), absolwent Uniwersytetu Waseda, uczeń wybitnych aktorów : Nobuyukiego Yamamota (1938–2024), Hisao Kanzego (1925–1978), Tetsunojo Kanzego VIII (1931–2000) i Tetsunojō Kanzego IX (ur. 1956); współzałożyciel (wraz z Kanjim Shimizu; 1991) i członek Hibiki no Kai (Stowarzyszenie Echa); członek (od 1982) Stowarzyszenia Teatru Nō Tessenkai; wykładowca (w Towarzystwie Badawczym Nō i Kyōgen Uniwersytetu Tsukuba oraz w Klubie Nō w Szkole Średniej dla Dziewcząt Urawa Daiichi w prefekturze Saitama); debiut na scenie w 1978 roku jako waki (deuteragonista; 1978) w sztuce Tsuchigumo (Pająk ziemny); debiut na scenie jako shite – protagonista w sztukach: Hagoromo (Szata z piór, pierwszoplanowy; Tessenkai, 1980), Dōjōji (Świątynia Dōjōji; Hibiki no Kai, 1992); realizacja (wraz z miastem Ojiya oraz komitetem wykonawczym lokalnych wolontariuszy) wydarzenia Shinsai fukkō kinen – Ojiya-nō (Nō w mieście Ojiya – modlitwa o pomoc po trzęsieniu ziemi; Ojiya, styczeń 2006); Hagoromo (Warszawa, 1980); Dōjōji Akagashira (Demon Akagashira ze świątyni Dōjōji; Hibiki no Kai, 2006). Od wielu lat współpracuje z Kanji Shimizu.

Hachirobē Nishihashi (właśc. Takeshi Nishihashi; ur. 1948, Sapporo; obecnie mieszka na wyspie Sado, prefektura Niigata)
西橋 八郎兵衛

Animator lalek w stylach bunraku i bun’ya, absolwent Wydziału Aktorskiego na tokijskim Uniwersytecie Waseda; uczeń Minosuke Yoshidy (1933–2024), wybitnego animatora z Narodowego Teatru Bunraku w Osace (od 1970), w którym zaczął występować pod pseudonimem scenicznym Yoshida Minoshi; po przeprowadzce na wyspę Sado (1979) członek tamtejszego zespołu Osaki-za, a następnie zespołu Shinmei-za (do dziś); założyciel znanego na świecie zespołu Saruhachi-za; artysta znany w Japonii oraz za granicą (m.in. Polska, Holandia, Ukraina, Litwa).

Hachirobē Nishihashi jest artystą wszechstronnym, niekonwencjonalnym, nieustannie poszukującym. Ocalił od zapomnienia widowisko w pięknym, lirycznym stylu bun’ya, typowym dla lalkarskiej tradycji wyspy Sado. Wyreżyserował w tym stylu dwie niemal zapomniane stare sztuki w stylu sekkyo, w których wystąpił też jako animator. Jeden z tych utworów, noszący tytuł Shinodazuma (Lisica z Shinody), zaprezentował w Polsce w 2004 roku (Poznań, Wałbrzych, Kraków, Warszawa).

Hachirobē Nishihashi angażuje się także w realizację wielu niekonwencjonalnych spektakli, będących rezultatem łączenia (z powodzeniem!) różnych tradycyjnych japońskich gatunków widowiskowych i muzycznych. Głównym punktem odniesienia jest dla niego wdzięczny styl bun’ya i związane z nim animowane jednoosobowo lalki o tej samej nazwie (bun’ya ningyō) i prostej budowie – w przeciwieństwie do lalek bunraku manipulowanych przez trzy osoby. Hachirobē Nishihashi łączy bowiem styl bun’ya z konwencją teatru , ze średniowieczną, japońską muzyką dworską na flet poprzeczny yokobue, z typową dla teatru kabuki muzyką nagauta i tomimoto, z zachodnią operą czy ze współczesnym jazzem – łączy nie tylko tradycję z nowoczesnością, ale prowadzi piękny, artystyczny dialog międzykulturowy. Nie byłoby to możliwe bez współpracy z wieloma znakomitymi artystami reprezentującymi różne dziedziny sztuk scenicznych. Do tego grona należą między innymi muzycy grający na różnych tradycyjnych instrumentach (japońskich: shamisen, flet poprzeczny yokobue; zachodnich: saksofon) czy artyści operowi. Od kwietnia 2011 roku współpracuje z Hachitayu Watanabe (ur. 1959) – kantorem (opowiadaczem historii), a zarazem muzykiem grającym na shamisenie w teatrze lalkowym. W latach 2014–2019, wraz z Kanjim Shimizu, aktorem , zajmował się adaptowaniem sztuk (warstw tekstowej i muzycznej). Od tamtej pory każdego lata obaj artyści występują we wspólnych przedstawieniach będących połączeniem i teatru lalkowego. Dramat zatytułowany Taema był pierwszą sztuką wspólnie zaaranżowaną przez nich na potrzeby spektaklu, w którym obaj wystąpili. Łącznie było pięć takich utworów.

W 2017 roku Hachirobē Nishihashi i Kanji Shimizu odnieśli wielki sukces w spektaklu opartym na motywach sztuki zatytułowanej Michimori (Wojownik Michimori), a także w przedstawieniu utrzymanym zarówno w konwencji , jak i teatru lalkowego, wykonanego do akompaniamentu (granego na saksofonie) poematu symfonicznego Claude’a Achille’a Debussy’ego pod tytułem Preludium do „Popołudnia fauna”.

WSPÓŁORGANIZACJA

NEWSLETTER
!Wypełnij to pole
!Wypełnij to pole