Spektakl w konwencji teatru nō

Spektakl oparty jest na konwencji teatru nō, jednak autor muzyki i jednocześnie dramaturg oraz reżyser, Makito Shibuya, stara się twórczą ją interpretować, uzupełniając warstwę muzyczną partiami rozpisanymi na cytrę koto, wiolonczelę i bębny taiko. Dramat Otwarte drzwi jest palimpsestem, dla którego teatr nō jest punktem wyjścia. Całość przyjmuje formę dialogu między japońskimi a europejskimi formami dramatycznymi i muzycznymi.

Historia rozgrywa się w portowym mieście Tsuruga, nad Morzem Japońskim, w prefekturze Fukui, do którego, pomiędzy 1919 a 1922 rokiem, ewakuowano, z Syberii i Mandżurii grupę blisko dziewięciuset sierot polskich. W roku 2008 otwarto w Tsurudze muzeum poświęcone tym wydarzeniom, Port of Humanity Tsuruga Museum. To tego właśnie muzeum poszukuje Wędrowiec, pytający o drogę Człowieka z Portu. Obaj mężczyźni doznali w przeszłości dotkliwych strat i mierzą się zarówno z utratą bliskich im osób, jak i z niesprawiedliwością, która ich dotknęła. Oto bowiem Wędrowiec okazuje się być Ajnem, którego podwójna tożsamość – ajnuska i japońska – sprawiła, że przez całe życie zmagał się z odrzuceniem. Mężczyźni w rozmowie podejmują temat historii, pamięci i tożsamości, które definiują teraźniejszą rzeczywistość społeczną w sensie uniwersalnym. W kulminacyjnym momencie sztuki przywołana z zaświatów zjawia się trzecia postać, a mianowicie Starzec,rozpoznany jako duch Bronisława Piłsudskiego, polskiego działacza niepodległościowego i etnografa, pierwszego badacza kultury i języka Ajnów, autora słownika języka ajnuskiego. Piłsudski jest tym, który ocalił od zagłady głosy ludzi zepchniętych na margines i przez dekady poddawanych w Japonii brutalnym praktykom kolonialnym. Starzec stawia kwestie nadal dla nas istotne dotyczące tożsamości, tolerancji i empatii.

Sztuka, należąca do gatunku mugen nō (dramat snu czy przewidzenia), zgodnie z konwencją wielu klasycznych utworów teatru nō, jest requiem odprawianym w intencji spokoju dusz osób zmarłych w tragicznych okolicznościach.

Program spektaklu


Tańce shimai
Yōkihi (Księżniczka Yang Guifei), Nue (Chimera) 
aktorzy: Shintarō Ban i Mitsuru Nagashima (szkoła Kanze)

Oni mai (Taniec demona) 
taniec: Reijirō Tsumura (szkoła Kanze)
bęben taiko: Masayuki Sakamoto

Recital na cytrę koto
Rokudan no Shirabe (Utwór w sześciu częściach), autor: Kengyo Yatsuhashi (1614–1685);
Shinsen-chō, autor Shinichi Yuize (1923–2015)
koto: Utakuni Yamamoto (szkoła Ikuta) 

Recital na cytrę koto i wiolonczelę
Haru no Umi (Morze wiosną), autor Michio Miyagi (1894–1956)
wiolonczela: Anna Fender
koto: Utakuni Yamamoto (szkoła Ikuta) 

Przerwa 10 minut

Otwarte drzwi. Historia o ludziach, ziemi i pamięci
Spektakl w konwencji teatru nō

Autor: Makito Shibuya
Tłumaczenie dramatu z j. japońskiego: Jakub Karpoluk, Yoko Fujii Karpoluk
Reżyseria: Makito Shibuya
Kompozycja muzyczna: Makito Shibuya

Aktorzy
Reijirō Tsumura – Starzec (Bronisław Piłsudski)
Człowiek z Portu – Mitsuru Nagashima
Wędrowiec – Shintarō Ban

Muzyka
Utakuni Yamamoto – koto
Masayuki Sakamoto – taiko

Produkcja: Yoko Fujii Karpoluk, Jakub Karpoluk
Asystenci: Yasuo Kawata, Manaka Higure